مسئولیت حفظ امنیت و حفاظت از ثغور و مرزها را که به عهده مدافعان و رزمندگان و مرزبانان است، پسر عمه کمال پذیرفته بود و در جمع فامیل ارائه نمود: حفظ امنیت کشور و حفاظت از مرزهاى جغرافیایی ،مسئولیت سنگینى است که بر عهده نظامیان و مدافعان و مرزبانان است. هرگونه کوتاهى و کم کارى و غفلت در این زمینه،موجب مى شو،دشمنان به داخل جوامع اسلامى نفوذ نموده و یا توسط عوامل خود در درون جامعه ، فعال شده و جان و مال و ناموس مسلمانان به خطر افتد.امیر مومنان(ع) در روایتى،دو وظیفه اصلى والیان و حاکمان را حراست از مرزها و حفظ امنیت و نیز تدبیر امور جامعه معرفى فرموده اند(فَالوِلایَهُ هِیَ حِفظُ الثُّغورِ و تَدبیرُ الاُمورِ)١؛ در روایتى دیگر نیز مى فرمایند:”برای حکمرانان پسندیده نیست که در سه کار، کوتاهی ورزند: حفظ مرزها، رسیدگی به مظالم و حقوق پایمال شده مردم، و انتخاب افراد شایسته و صالح برای کارهای خود”٢…
على پرسید:مردم در برابر این مدافعان جامعه چه وظیفه اى دارند؟ کمال گفت: همه باید از این جان برکفان هرگونه مى توانند حمایت و پشتیبانى کنند.پیامبر خدا فرمود:”هر کس درباره رزمنده اى غیبت کند، یا او را آزار رساند، یا در غیاب او با خانواده اش بدرفتارى کند،روز رستاخیز براى او پرچمى برافراشته مى شود به نشانه این که کاملاً به حسابش رسیدگى گردد و در آتش سرنگون شود”٣و نیز فرمود:”هر کس رزمنده اى را به یک نخ یا سوزن مجهز کند خداوند گناهان گذشته و آینده او را ببخشاید”۴و نیز:”هر کس نامه رزمنده اى را برساند همچون کسى است که بنده اى را آزاد کند و در ثواب جنگ ، با وى شریک باشد”۵.حضرت امیر(ع) نیز اینگونه این مدافعان و مجاهدان را با دعاى خویش،پشتیبانى مى نمایند:”بار خدایا! به آنان صبر و پایدارى عطا فرما و پیروزشان گردان و پاداش بزرگ عطایشان کن(اللّهُمَّ أَلْهِمْهُمُ الصّبرَ و أنْـزِلْ علَیهِمُ النّصرَ و أعْظِمْ لَهُمُ الأجْرَ)۶…
کمال ادامه داد:از زیبا ترین مواریث دینى ما در این موضوع،دعاى امام سجاد(ع)براى این مدافعان و مرزبانان است که هم مسئولیت آنها را مشخص مى نماید و هم از خداوند توفیق شان را براى پیروزى در این ماموریت،طلب مى کند: “بار خدایا! مرزهاى مسلمانان را به پیروزمندى خویش استوار گردان و مرزبانان را به نیروى خود یارى ده و از خزانه فضل خویش به فراوانى آنها را ببخشای. بار خدایا! شمار مرزبانان را افزون کن و سلاحشان را بُرّنده ساز. از منطقه مورد حراست شان، محافظت فرماى و پیرامونشان را نفوذ ناپذیر گردان. جمعشان را متحد کن و خود به تدبیر امورشان بپرداز. سر رشته آذوقهشان گسسته مگردان و دشواریها از پیش پایشان بردار. آنان را به نصرت خویش قوّت بخش و به شکیبایى مدد نماى و دفع مکر دشمن را به ایشان بیاموز…”
و در بخشی دیگر از همین دعا در صحیفه سجادیه مى فرمایند: “خدایا!… به مدافعان مرزها هر چه نمىشناسند بشناسان و ایشان را هر چه نمىدانند بیاموز و چشمانشان را بر هر چه نمىبینند بگشاى. خدایا!… چون با دشمنان رویاروى شوند، یاد دنیاى مکار فریبنده از خاطرشان دور کن و هوس فتنهانگیز این جهان از دلشان محو کن و بهشت را پیش چشم ایشان بینداز و آن مساکن جاوید و آن منازل کریم و آن حوران خوب روى و آن جویباران سرشار از آشامیدنىهاى نغز و گوارا و آن درختان سر فرو داشته و بارور از میوههاى گوناگون بهشتى را به آنان بنماى، تا هواى پشت کردن به دشمن در دل هیچ یک از ایشان نجنبد و خیال گریختن از هماورد از خاطرشان نگذرد…بارخدایا ایشان را از جانب خود به صفوف پیاپی از فرشتگانت مدد فرست، تا دشمنان را به دورترین نقطه زمین برانند، شرشان را به کشتن و اسارت آنان از سر مردم بردارند تا اینکه به وحدانیت تو که برایت همتا و شریکی نیست، اقرار نمایند”٧…
————-
١.مسندالامام على(ع)،ج٩،ص٣٢؛ بحارالانوار،ج٢۵،ص١٧٠.
٢.(لَیسَ یُحَبُّ لِلمُلوکِ ان یُفَرِّطوا فی ثَلاثٍ: فی حِفظِ الثُّغورِ، و تَفَقُّدِ المَظالِمِ، وَ اختِیارِ الصّالِحینَ لِاَعمالِهِم)؛تحف العقول،ص ٣١٩.بحارالانوار،ج٧٨،ص٢٣٣ح٣٨.
٣.نوادر راوندى،١٩٢/١۴١.
۴.مستدرک الوسائل، ح١٢٣٣٣.
۵.وسائل الشیعه ، ۱۱/۱۴/۲.
۶.شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید،ج۴ ص ٢۶.
٧.صحیفه سجادیه،دعاى٢٧.
