مى گویند:اینکه منتظر باشى دیگرى بیاید امور را اصلاح کند،یک فکر انحرافى و مخرّب است که از تو یک فرد بى تحرک و عمل گریز و آرزو پرور مى سازد که خودش اهل اقدام و اصلاح و تأثیرگذارى واثربخشى نیست.این انتظار، نقش مخدّر براى افراد دارد… نوید با بیان این شبهه از مخالفان،بحث انتظار مهدوى را به چالش کشید؛گفتم: چشم انتظارى، جنبه هاى گوناگون دارد،اتفاقاً یک جلوه آن در برداشت بعضى تحلیلگران معاصر،”مذهب اعتراض” تحلیل شده و کارکرد این انتظار مثبت را تن ندادن به حکومت هاى جور و باطل دانسته و انتظار عدل را مساوى اعتراض به ظلم یا زیر بار ظلم نرفتن معنى نموده اند.البته انتظار منفى را هم این دانسته اند که فرد خود هیچ اقدامى نکند و فقط منتظر آمدن مصلح باشد.انتظار سازنده یعنى اینکه افراد ضمن انتظار برای آمدن مصلح،خود نیزدست به کار شده و به عنوان زمینه سازی براى ظهور آن مصلح،به قدر توان برای اصلاح و تغییر وضع موجود اقدام کنند…
نوید:پس مى گوئید انتظار برخلاف آنچه آنها مى گویند مى تواند سازنده و حرکت ساز و جنبش آفرین باشد؟ گفتم: همینطور است لذا بعضى نویسندگان در تبیین این انتظار مثبت گفته اند:”خلقى که در انتظار مصلح به سر مى برد،خود باید صالح باشد”! یعنى نمى توان انتظارى سازنده داشت مگر اینکه در راه این انتظار،به اقدامات اصلاحى اگرچه کوچک و محدود،دست نزد.بنابراین یکى از کارکردهاى انتظار مهدوى، پویا بودن منتظران درحرکت به سمت اصلاح فردى و اجتماعى است.از سوى دیگر امید و انتظار آینده اى بهتر،رمز حیات و پایدارى است.شعله امید را خاموش کنید،شعله زندگى هم خاموش مى شود.امید نباشد،روح تلاش و آرزو و شور نشاط و تحرک و تکاپو، خواهد مُرد.آئین ما،یأس و نومیدى را کفر دانسته و به شدت با آن مبارزه مى کند١. ویژگى یک مسلمان، امیدوارى به رحمت بى منتهاى خدا،باور به تغییر شرایط در اثر تلاش و مجاهدت و انتظار تغییرى بزرگ در آینده است…
انتظار سازنده این است که فرد در زندگى شخصى و در جامعه خود،هر اصلاحى را که بتواند،انجام داده و اهل اقدام باشد.او در عین حال چشم انتظار یک تغییر بزرگ در جهان است و براى آن تلاش نموده و براى تحقق آن هم دعا مى کند.باور به نقش دعا در بهبود اوضاع،باور به بداء و باز بودن دست خدا براى هر تغییر، باور به آینده اى روشن و زیبا در پایان دنیا جزئى از باورهاى است. او را با دلمردگى و نومیدى و افسردگى،میانه اى نیست(ما بر سر آنیم که آرام نگیریم/موجیم که آسودگى ما، عدم ماست!). از دل امید، انتظار بیرون مى آید زیرا چشم به راه تحقق آن چیزى هستید که به آن امید داشته اید؛ در انتظار آن گشایشى هستید که آرزو کرده بودید؛لذا این امید و انتظار،خود یک عمل است و عملى بسیار سترگ.این است که پیامبر خدا فرمود: “برترین کارهای امت من، انتظار گشایش از سوى خداست”(اَفضَلُ اَعمالِ اُمَّتِی اِنتظارُ الفَرَجِ مِنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ٢)…فرزانه قرار بود این موضوع را بنویسد و او هم با این عبارات آغاز نمود و ادامه داد…
دیدگاه آئین ما در مورد آینده تاریخ،خوش بینانه ، روشن و ایده آل است و خداوند تحقق این آرمان را مهر تایید زده و وعده داده است٣.همچنین غلبه اسلام بر تمامى ادیان را نوید داده است۴.امید به چنین آینده زیبا بویژه که وعده خداى بزرگ باشد،روح امیدواران را سرشار از نشاط و حرکت نموده و منتظران آن دورنماى روشن را آماده همراهى و همکارى براى وصول به آن آرمان مى نماید و چنانکه در حدیث پیامبر دیدیم خود این انتظار ،عبادت و بلکه برترین اعمال شمرده شده است.تحقق این آرمان نیز به دست نواده پیامبر خدا،حضرت مهدى(ع)سپرده شده که در آخرالزمان به وقوع خواهد پیوست.آنکه منتظر آن امام است و چشم امید به حکومت صالحه آن حضرت و کمال دین و دانش، امنیت و رشد همه جانبه انسانیت در پناه آن حکومت عدل دارد، از ظلم و بی انصافی و گناه و ناامیدی و خمودی دوری می کند.منتظر،هماره آماده باش است و در پی زمینه سازی و آمادگی برای رسیدن به این مطلوب است؛لذا تلاش مى کند موانع را در حد خود شناسائى و برطرف کند و گامى به سوى اصلاح بردارد،چنانکه گفته اند:خلقى که در انتظار مصلح است خود باید صالح باشد…
پاداش چنین امیدواران و منتظران،در کلام پیشوایان،بسیار سترگ است.امیرمومنان(ع) فرمود:”در انتظار فرج باشید و از رحمت خدا ناامید نشوید، زیرا محبوب ترین کارها نزد خدا، انتظار فرج است… و کسانی که به انتظار صاحب امر ما نشسته اند همانند کسانی هستند که در راه خدا به خون خویش آغشته اند۵”؛امام صادق (ع)فرمود پیامبراکرم(ص) یارانش را مورد خطاب قرارداد و فرمود : بزودی پس از شما گروهی می آیند که پاداش هریک از آنان برابر با پنجاه تن از شما خواهد بود. یاران پیامبر عرض کردند ای رسول خدا ما در رکاب شما درجنگ های بدر و احد وحنین با دشمنان اسلام جنگیدیم وقرآن کریم درزمان ما برشما نازل شد، چگونه باهمه این افتخار و سربلندی ، آنان از ما برترند؟! پیامبر گرامی پاسخ دادند: اگر شما با آن مشکلاتی که آنان تحمل خواهند کرد روبرو می شدید ، صبر ومقاومت آنها را نداشتید۶”.این ،نشان جایگاه والاى منتظران امام عصر ارواحنا فداه است…
ویژگی های یاوران منتظر امام مهدی(عج) نیز در روایات آمده است.امام صادق(ع)فرمود: هرکس خوش دارد که از یاران امام قائم(ع) باشد ، باید انتظار و پارسایی و تقوى پیشه کند و خود را به اخلاق نیکو آراسته سازد٧”؛همچنین فرمود:” صاحب این امر (یعنی امام زمان) را غیبتی است که درآن هنگام، بنده باید تقوای الهی داشته باشد و به دین خدا تمسّک جوید٨”؛و نیز فرمود:[آنان باید]”هرصبح وشام صبورانه درانتظار فرج آن امام همام باشند٩”؛خود امام عصر اروحنا فداه نیز فرموده اند:” هریک از شما باید کاری کند که با آن به محبت ما نزدیک شود١٠”.روشن است که کدامیک از اعمال موجب تقرب به ساحت قدسی مهدوى است که آخرین حج الاهى و تحقق بخش آرمان همه انبیاء و صالحان است…
—————–
١.قنوط و ناامیدى ،مساوى کفر و گمراهى شمرده شده:سوره هاى یوسف/٨٧،حجر/۵۶؛زمر/۵٣و…
٢.منتخب الاثر، ص٢٠۶،ح١٢٢۴.
٣. سوره نور،آیه ٢۴.
۴.سوره توبه،آیه ٣٣،سوره فتح آیه ٢٨،سوره صف،آیه .٩
۵.منتخب الاثر، ج٣،ص٢١٢ح١٢٣١؛ خصال شیخ صدوق، ج٢،ص۶١۶ .
۶.بحار الانوار،ج۵٢ص١٣٠،ح.٢۶.
٧.کتاب الغیبه، نعمانی ، ص.٢٠٠
٨.بحار الانوار،ج۵٢،ص١٣۵.
٩.بحار الانوار،ج۵٢،ص١٣١و الغیبه، نعمانی ، باب١٠فصل٢ح٣.
١٠.احتجاج، ج٢،ص٣٢٣و٣٢۴،و بحار الانوارج۵٣،ص١٧۶،ح٢.
