مهدى که خود حقوقدان بود ،موضوع قانون گذاران را این گونه شرح داد: به خاطر نیاز هر کشور به قانون برای تنظیم زندگی اجتماعی افراد جامعه ، وجود قانون و قانون گذار،امری ضروری و غیر قابل انکار است. در زمان ما در حکومت های غیر استبدادی ، این وظیفه بر عهده نمایندگان مردم در پارلمان قرار گرفته است . حاکمیت قانون، مستلزم اصل تفکیک قوا و محدودیت قانونى هریک و فروکاست از انباشت قدرت و تمرکز اختیارات در دست یک قوه یا یک شخص یا یک حزب است.اما در دیدگاه ما ،منشأ قانون باید الاهى باشد.رسول گرامی، که خود نقش ابلاغ و اجرای قوانین حیاتبخش اسلام را به عهده داشت، جایگاه و منزلت بالایی برای قانون و اجراى آن قائل بود. آن حضرت اجرای قوانین جزایی و کیفری اسلام (حدود) را بر متجاوزان به حریم قانون، بهتر از عبادت شصت سال (حدٌّ یُقامُ فیالارضِ أزکی مِن عبادهِ ستینَ سنهٍ١)و نیز برتر از بارش چهل شب باران بر زمین(إقامهُ حدٍّ مِن حدودِ اللّهِ خیرٌ مِن مطرٍ اربعینَ لیلهٍ فی بلادِ اللّه٢) میدانست…
گفتم: آیا قانون گذاران، باید در چارچوب احکام الله، قانون گذارى کنند؟گفت:آرى،قرآن حتی لزوم پیروی رسول اکرم (ص) از قانون الاهى را به صراحت در نُه آیه مانند «احْکم بَینَهُم بِمَا أَنزَلَ اللّهُ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ٣( یعنى بین آنها بر اساس آنچه خدا نازل نموده داورى کن و از خواسته هاى آنان،پیروى مکن»ذکر نموده و حاکمان به غیر قانون الاهی را در پنج آیه مانند «وَمَن لَّمْ یحْکم بِمَا أنزَلَ اللّهُ فَأُوْلَئِک هُمُ الظَّالِمُونَ۴» به فسق، ظلم و کفر منتسب نموده و قانون و حکم را مختص به خداوند متعال اعلام نموده است(أَلاَ لَهُ الْحُکمُ۵)…بنابراین قانون گذاران اجازه ندارند در تعیین قوانین اداره جامعه،چیزى بر خلاف احکام الاهى،تصویب نمایند.این اصل فقط مختص به نمایندگان پارلمان ها هم نیست؛تمام کسانى که در وزارت خانه ها و شهردارى ها و ادارات دولتى و دارائى و گمرکات و …هستند نباید در قوانین و آئین نامه هائى که وضع مى کنند و ارباب رجوع را موظف به انجام امور و پرداخت جرائمى مى کنند، تحمیلى غیر شرعى براى مردم داشته باشند…
گفتم: رسالت قانون گذاران چیست؟گفت:نخست آنکه تحت تأثیر سفارش و رشوه و دخالت حزب و گروه و فضاسازى ها از رعایت معیارهاى الاهى در قانون گذارى ، چشم پوشى نکنند؛دوم در قانون براى شخص یا گروهى تبعیض قائل نشده و عده اى را مافوق قانون قرار ندهند۶؛سوم، از سرزنش ها و اهانت ها بخاطر پافشارى بر حق در قانونگذارى منطبق بر احکام الله نهراسیده و میدان را خالى نکنند؛چهارم، انصاف را در وضع قوانین و آئین نامه ها نسبت به اقشار مختلف رعایت کنند، رسول گرامی انصاف نسبت به فقیران و همنوعان را یکی از ویژگیهای انسان مؤمن دانستهاند٧؛همچنین رعایت انصاف را موجب جلوگیری از نزول عذاب الهی معرفی مى نمایند٨؛ حضرت علی(ع) نیز رعایت انصاف را موجب افزایش عزّت دانستهاند٩؛ پنجم،اگر متوجه اشتباهى در قانون گذارى خود شدند،به محض متوجه شدن اصلاح نمایند…
گفتم: چه آفاتى قانون گذاران را تهدید مى کند؟ گفت: کسانى که در پارلمان ها و مسئولیت هاى تدوین آئین نامه هاى اجرائى قرار مى گیرند،باید دو تخصص داشته باشند،یکى در شناخت احکام الله و یکى در شناخت موضوعى مصادیق .ضعف در هریک منجر به صدور قوانین ضعیف یا ناقص یا زیانبار براى مردم و کشور مى شود چنانکه در صحنه اجرا ،ناکارآمدى و اشتباه بودن مصوبات چنین اشخاصى را شاهد هستیم.صرف انتخاب شدن و رأى اوردن در انتخابات و یا صرف گرفتن یک ابلاغ از مقام بالاتر،کسی را متخصص قانون گذارى نمى کند؛ بسیار دیده شده چنین افرادى که خودسرانه به وضع قانون پرداخته اند، دچار لغزش هائى شده اند که زیان هاى بسیارى را به مردم و کشور تحمیل کرده اند؛ضمن آنکه در مواردى، حلال خدا را حرام و حرام خدا را حلال نموده اند و به خدا افترا زده اند که البته به فرموده قرآن ،رستگار نخواهند شد(إنّ الذِینَ یَفْتَرُونَ عَلَى اللّهِ الْکَذِبَ َلا یُفْلَُِحونَ)١٠…
—————————–
١.تحفالعقول،ص٢١۴.
٢. منتخب میزانالحکمه، ص١٢٨.
٣ و۴.سوره مائده،آیات۴٨و۴۵.
۵.سوره انعام،آیه۶٢.
۶.مبانی حکومت اسلامی، جعفر سبحانى،ص٣٩١.
٧.خصال،ج١ص٨٧ح۴٢.
٨.بحارالانوار،ج٧۴،ص١٠٩.
٩.اصول کافى،ج٢،ص١۴۴.
١٠.سوره نحل،آیه ١١۶.
