“ما ساخته مستقیم پروردگار و پرورش یافته دست او هستیم و نظام هستی ساخته شده و پرورش یافته دست ماست”(نحن صنائع ربّنا والخلق بعد صنائعنا)…
این سخن امام عصر که با همین تعبیر یا نزدیک به آن توسط امیر مومنان و امام صادق و بعضى ائمه دیگر علیهم السلام بیان شده نشان مى دهد که آنان از سوی پروردگاربه علم و کرامت و منصب امامت و مقامات ویژه،انتخاب و برگزیده شده وبه عنوان بزرگان و رهبران و هادیان بشر،منصوب شده اند.همچنین به همراه انبوهى از روایات دیگر، نشان مى دهد که خداوند نخست انوار آنان را آفرید وتعلیم داد سپس فرشتگان از آنان طریق عبودیت و تقرب و بندگى آموختند. لذا همه مخلوقات دست پرورده تعلیم و هدایت و رهبری معنوی آنان هستند.آنان از خدا آموختند و خلق از آنان؛آنان دست پرورد و مصنوع خدایند و خلق دست پرورد و مصنوع آنان…
مقامات معنوی آنان به عنوان کارگزاران الاهى در آفرینش با در متونى چون زیارت جامعه با تعابیرى چون (موضع الرساله، مختلف الملائکه، مهبط الوحى، خزّان العلم، أبواب الإیمان، محالّ معرفه الله، معادن حکمه الله، حفظه سرّ الله، حمله کتاب الله، أوصیاء نبىّ الله، الدّعاه إلی الله، الأدلاّء علی مرضات الله، المظهرین لامر الله ونهیه) ذکر شده و حتى نزول برکات آسمانى و حفظ نظام تکوینى و دفع بلاها و سختى ها به اراده آنان نهاده شده است(بکم ینزّل الغیث، بکم یُمْسک السّماء أن تقع علیَ الأرض إلاّ بإذنه، بکم ینفّس الهمّ ویکْشف الضرّ و…).بیان ساده این مقامات ،وساطت در فیض است.وساطت آنان در خلقت و هدایت و سایر کمالات و مقامات بین خدا و خلق است…
ابن ابى الحدید شارح معتزلى نهج البلاغه در باره همین حدیث على علیه السلام (نحن صنایع ربنا و الخلق صنایعنا) مى گوید:صنایع ،جمع صنیعه است و صنیعه پادشاه، کسی یا چیزی است که پادشاه آن را برمیگزیند و قدر و اندازه او را بالا میبرد و به او رفعتِ مقام میبخشد منظور امام هم این است که ما به هیچ کس از افراد بشر بدهکار نیستیم، بلکه مستقیماً بر سر سفره الهی نشستهایم. پس بین ما و خدا واسطهای وجود ندارد اما مردم دست پرورده ما هستند و ما واسطه بین آنها و خدا هستیم.در واقع آنان عباد خدایند و خلق،تربیت یافته و دست ساخته و عباد آنان. بیان امام عصر ارواحنا فداه هم ناظر به همین سخن امیر مومنان و واسطه فیوضات بودن اهل بیت علیهم السلام درآفرینش است…
این تعبیر در قرآن برای پیامبر الاهى موسىٰ این گونه به کار رفته است:من تو را برای خودم پرورش دادم(وَ اصْطَنَعْتُکَ لِنَفْسی) و در جاى دیگر مىفرماید:من محبتى از جانب خویش بر تو افکندم، تا تحت مراقبت خودم پرورش یابى(وَ أَلْقَیْتُ عَلَیْکَ مَحَبَّهً مِنِّی وَ لِتُصْنَعَ عَلى عَیْنی).حضرت على (ع)در نامه ای به معاویه نوشتند:اگر خداوند از خودستایی نهی نکرده بود، بعضی از فضایل خودم را بیان میکردم، تا بدانی چه کسی مقدم است و چه کسی فضیلت دارد؛ خداوند، ما را آفرید و سپس مردم را به خاطر ما آفرید…معنای(لولاک لما خلقت الافلاک )همین است.معنای(بنا عرف الله و بنا عبد الله)همین واقعیت است.اهل بیت علیهم السلام در عقاید و اعمال دینی، نیازمند مردم نیستند و آنچه از جانب خداوند به واسطه پیامبر به آنان رسیده است، آنها را کفایت میکند، درحالیکه امت در این امور، به اهل بیت محتاج هستند. نعمتهای خداوند بر اهل بیت بدون واسطه نازل میشود، درصورتیکه نعمتهایی که خداوند بر مردم نازل میکند، با واسطه اهل بیت است. به همین معنی در دعای ندبه هم اشاره شده که در مورد امام عصر ارواحنا فداه مى خوانید: کجاست آن وسیله و واسطه و سببى که فیوضات آسمان را به اهل زمین می رساند؟(این السبب المتصل بین الارض و السماء)…
