زمان و منتظران،٣. رهنماى ما،١.تداوم رهنما

 
 
 
 
 بحث بر سر تداوم هدایت الاهى بعد از پیامبر بود.همه موافق این نظریه بودند که خداوند هیچگاه خط هدایت خویش را از طریق حجت های خود قطع نمى فرماید چه با ارسال پیامبران و چه با تعیین امامان.امیر سوال کرد: آیا این موضوع مستند قرآنى و روائى دارد یا صرفاً ادعاى ماست؟ على گفت: مگر در قرآن نخوانده ایم که خداوند خطاب به پیامبر فرمود:اى پیامبر، تو هشدار دهنده و انذار کننده اى و برای هر قومى،رهنما و هدایت کننده اى هست(إنّما أنت منذرٌ و لکلّ قومٍ هادٍ).یعنى نمى شود خداوند براى هر قوم و گروهى،هدایت کننده و رهنما نفرستد.در آیه دیگر رساندن هدایت به مردم را خود به عهده گرفته و فرموده: “بر ماست رساندن هدایت”(إنّ علینا لَلْهدىٰ)…سلیم هم گفت: این مطلب در روایات زیادى آمده که هیچ زمانى نبوده که زمین از وجود رهنماى الاهى،خالى بوده باشد لذا به فرموده امام صادق(ع)حجّت و رهنماى الاهى پیش از خلق و همراه خلق و بعد از خلق، هماره بوده است(الْحُجَّهُ قَبْلَ الْخَلْقِ وَ مَعَ الْخَلْقِ وَ بَعْدَ الْخَلْقِ)…
 
امیر گفت:اگر اینطور است پس چرا نبوت و رسالت را خاتمه بخشید؟ على پاسخ داد:نبوت و رسالت برای ارائه شریعت است.وقتى خداوند کامل ترین شریعت یعنى اسلام را فرستاد،نبوت را هم به وجود حضرت محمد(ص)خاتمه بخشید زیرا این شریعت کامل،براى به سعادت رساندن انسانها تا پایان جهان،کافى است و نیاز به شریعت دیگرى نیست.اما نیاز بشر به حجت و رهنما برای تبیین و تشریح شریعت از قرآن و سنت پیامبر، سرجای خود باقى است لذا خدا با تعیین امامان،این رهنمائى را براى همیشه تداوم بخشیده است.به اصطلاح هر پیامبرى،حجت و رهنما هم هست اما هر حجتى الزاماً پیامبر نیست.امامان ما،رهنمایان مردم اند اما پیامبر و رسول نبوده اند زیرا نبوت و رسالت به وجود پیامبر اکرم(ص)خاتمه یافت و خداوند آن حضرت را به صفت “خاتم النبیین”(پایان پیامبران)در قرآن، یاد کرده است(…ولکن رسول الله و خاتم النبیین)…
 
امیر گفت:بعضى ها گفته اند اگر امام و حجت نباشد،طومار زندگى بشر در روى زمین پیچیده خواهد شد.آیا اینطور است؟سلیم گفت: بله عقلاً وقتى خدا فرموده من انسان ها را بدون رهنما نخواهم گذاشت،به معنى این است که اگر رهنمائى نباشد،انسانهائى هم نخواهند بود.سبط بن جوزی از علمای اهل سنت در تذکره الخواص نقل می کند: پیغمبر اکرم(ص) فرمود: “ستارگان امان اهل آسمانند، اگر نابود شوند اهل آسمان نیز نابود می گردند. اهل بیت من، امان ساکنین زمین می باشند، پس اگر اهل بیت من وجود نداشته باشند اهل زمین نیز هلاک می گردند.”.به  امام صادق(ع عرض شد: آیا زمین بدون وجود امام باقی می ماند؟ فرمود:”اگر زمین بی امام گردد فرو خواهد رفت.”امام سجاد(ع)هم فرمود:”اگر ما روی زمین نبودیم اهلش را فرو می برد…از روزی که خدا آدم را آفریده تا حال هیچگاه زمین از حجتی خالی نبوده است، ولی آن حجت گاهی ظاهر و آشکار و گاهی غائب و مستور بوده است. تا قیامت نیز از حجت خالی نخواهد شد و اگر امام نباشد خدا پرستش نمی شود”…
 
امیر گفت:آخرین سوال! گفتند:بگو.گفت: مردم چگونه از هدایت و رهنمائى امام غائب و غیر آشکار بهره مى برند؟ على گفت:ابعاد هدایت معصومین،منوط به حضور جسمانى نیست.امام هدایت و رهنمائى خویش را هم از طریق نمایندگان و وکلاى خاص و عامش به مردم مى رساند و هم از طریق القای در قلب افراد زیرا او خلیفه الله است و همانگونه که خدا مقلب القلوب است،حجت او هم مى تواند مطلبى را در قلب ها القاء نماید،گاهى هم هدایت را حضورى برای افراد خاصى انجام مى دهد.در روایات ما نوع هدایت امام غائب را به نور افشانى و ثمر بخشى خورشید از وراى ابرها تشبیه کرده اند و فرموده اند:مردم از امام در عصر غیبت،همانگونه بهره مى برند که از خورشید در وقتى که ابرها روى آن مهر تابان را پوشانده باشند…!
 
 
 
 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه