همیشه از آن بیم داشته ام! هرگز نمى خواهم گذارم در قیامت بدانجا افتد! اما به هرحال یکى از دو جایگاه آخرتى است.از مسعود مى خواهم امروز این جایگاه را براى ما توصیف کند.مسعود: دوزخ یکى از جلوه هاى عدل الاهى است.در مقابل بهشت که پاداش صالحان است،دوزخ را خداوند جایگاه بزهکاران و بدکیشان قرار داده تا جزاى اعمالشان را ببینند و از آن در قرآن به جهنم و جحیم یاد شده است:”به کافران بگو به زودى مغلوب مىشوید و به سوى جهنم محشور خواهید شد، و جایگاه بدى است١”؛ “خدا همه منافقان و کافران را در جهنم گرد مىآورد٢”؛ “خدا مردان و زنان منافق و کافران را به آتش جهنم وعده داده و در آنجا جاودانه خواهند بود٣”؛”پروردگارتان فرمود: مرا بخوانید تا اجابت کنم، آنان که از پرستش من سرباز مىزنند با خوارى داخل جهنم مىشوند۴”…
امیر گفت:چه کیفرى براى اینان در جهنم تدارک دیده شده؟مسعود:از این عذاب ها در قرآن نام برده شده است:عذاب دردناک (عذاب الیم) عذاب ذلت بار (عذاب مهین) عذاب بزرگ (عذاب عظیم) عذاب سخت (شدید العذاب) عقاب سخت (شدید العقاب) جایگاه بد (لبئس المهاد) عذاب سوزنده (عذاب الحریق)…و ادامه داد : مجرمانى که در این دنیا از انجام هر خلاف و ستمى بر مردم إبا نداشتند، باید بدانند چنین جایگاهى در انتظار آنان است:”ما براى ستمکاران آتشى آماده کردهایم که سراپرده هایش ، آنان را فرا مىگیرد و اگر فریاد رسى طلب کنند با آبى چون گدازه فلز به فریادشان مىرسند که (گرماى آن) چهره ها را بریان مىکند، چه بد آشامیدنى و زشت جایگاهى است۵”؛” و از آب چرک و خون به او بخورانند۶”؛”درخت زقّوم خوراک گناهکار است که چون فلز گداخته در شکمها جوش مى زند، همچون جوشیدن آب داغ سپس بر سرش آب داغ مى ریزند؟٧”؛ “ هر چه در اندرون آنهاست و نیز پوستهاشان گداخته مى شود. گرزهاى آهنین برایشان آماده است٨”؛ “از آتشى بترسید که هیزم آن آدمیان و سنگهاست که براى کافران آماده شده است٩”؛سپس به مومنان نیز هشدار مى دهد مباد کارى کنند که به جهنم درآیند:”اى مؤمنان خود و خانواده خویش را از آتشى باز دارید که هیزم آن آدمیان و سنگها مىباشند١٠”…
امیر: ظاهراً در قرآن از جهنم با نام هاى دیگرى هم یاد شده است.مسعود: بله ، “و جهنم میعادگاه همه آنها است، هفت در دارد١١”؛”به زودی او را وارد سقر میکنیم و تو نمیدانی سقرچیست؟ (آتشی است که) نه چیزی را باقی میگذارد و نه چیزی را رها میسازد! پوست تن را به کلی دگرگون میکند!١٢”؛”گروهی در بهشت و گروهی در سعیر (آتش)١٣”؛”اما آن کسی که طغیان کرده، و زندگی دنیا را مقدم داشته مسلماً «جحیم» جایگاه او است١۴” ؛ “چنین نیست که او میپندارد به زودی در «حطمه» پرتاب میشود و تو چه میدانی «حطمه» چیست؟ آتش برافروخته الهی است، آتشی که از دلها سر بر میزند١۵”؛”و اما کسی که ترازوهایش سبک است پناهگاهش «هاویه»است و تو چه میدانی «هاویه» چیست؟: آتشی سوزان١۶”؛ “اما هرگز چنین نیست (که آنها میپندارند) شعلههای سوزان آتشی است که دست و پا و پوست سر را میکند و میبرد، و کسانی را که به فرمان خدا پشت کردند را صدا میزند!١٧”…
در یک جمع بندى مى توان گفت:جهنم(که ٧٧ بار در قرآن تکرار شده)،وعده گاه ابلیس و پیروان اوست به معناى آتش،چاه عمیق و ژرف، نامى برای محلی که مملو از انواع عذابها و کانون قهر و غضب الهی و دارای درکات و مراتبى مختلف است و ابزارى براى کیفر مجرمان و تعدى کنندگان به خود و مردم و جلوه گاه بروز عدل الاهى است.نام هاى دیگر آن :جحیم، نار(که ١۴۵ بار در قرآن تکرار شده)، سقر، حطمه و هاویه و…اشاره به انواع عذاب هاست که در جهنم وجود دارد و محور آنها آتش است که با شدت بسیار مى سوزاند اما نمى میراند تا عذاب آنها دائمى باشد.در تعبیرى دیگر خود آنها هیزم آتشند(وقود النار).بعضى از عذاب ها هم براى گروه خاصى نام برده شده مثل«حُطَمَه» که دوبار در سورهی «هُمزه» تکرار شده و اشاره به وضع کسانی است که عیب جویی و غیبت میکنند و حرص برای جمع آوری اموال دارند میفرماید: «چنین نیست که او میپندارد، به زودی در حطمه پرتاب میشود، تو چه میدانی حطمه چیست؟! آتش الهی برافروخته است که از دلها سر میکشد..
—————
١.سوره آل عمران،آیه ١٢
٢.سوره نساء،آیه ١۴٠
٣.سوره توبه،آیه۶٨
۴.سوره غافر،آیه ۶٠
۵.سوره کهف،آیه ٢٩
۶.سوره ابراهیم،آیه ١۶
٧.سوره دخان،آیات۴٣-۴۶
٨.سوره حج ،آیات١٩-٢١
٩.سوره بقره،آیه ٢۴
١٠.سوره تحریم،آیه۶
١١.سوره حجر،آیات۴٣و۴۴
١٢.سوره مدثر،آیات ٢۶-٢٩
١٣.سوره شورى،آیه ٧
١۴.سوره نازعات،آیات٣٧-٣٩
١۵.سوره همزه،آیات۴-٧
١۶.سوره قارعه،آیات٨-١١
١٧.سوره معارج،آیات١۵-١٧
