آیا همه نعمت هاى روى زمین به خاطر انسان آفریده شده است؟ قرآن،این گونه پاسخ مى دهد:”او خدائی است که همه آنچه (از نعمت ها) در زمین وجود دارد، برای شما آفریده است”(هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُم مَّا فِی الأَرْضِ جَمِیعًا)١؛از مجموعه نعمت ها ، یکى هم حیوانات هستند که خداوند آنها را مسخّر انسان کرد تا انواع بهره ها را به او برسانند و از گوشت و پوست و محصولات و خدمات و مزایاى آنها استفاده کنند و حوائج خویش را برآورند؛ضمن آنکه خلقت شان ،خود نشانه هائى بر قدرت و عظمت و حکمت پروردگار تواناست.در یک تقسیم بندی کلی، خداوند در قرآن حیوانات را به این اقسام تقسیم کرده است: حیواناتی که بر شکم راه می روند؛ حیواناتی که بر دو پا راه می روند و حیواناتی که بر چهار پا راه می روند٢ و حیوانات آبزى و پرندگان؛و همه برای استفاده شماست:”خداوند کسى است که چهار پایان را براى شما آفرید تا بعضى را سوار شوید، و از بعضى تغذیه کنید”٣؛ “و او همان کسى است که همه زوج ها را آفرید، و براى شما از کشتی ها و چهارپایان مرکب هائى قرار داد که بر آن سوار شوید”۴…
مى توانى با پژوهش در کتاب خدا ببینى که قرآن کریم از ٣٩نوع حیوان با تعابیر متعدد (حدود۶٣ تعبیر) به صورت اسم صریح یا کنایه نام می برد: حیواناتی مانند «ماهی ها»، «پرندگان»، «پستانداران» و «حشرات» که به چهار صورت یاد شده اند:به صورت اسم صریح: مثل بقره (گاو ماده)؛ به صورت وصفی مانند دابه الارض که منظور «موریانه» است و یا «بُدْن» که منظور شتر و گاو قربانی است؛به صورت ذکر نام حیوان به همراه فرآورده اش مثل نحل (زنبور عسل) و عسل؛ به صورت نام فرآورده حیوان مثل لؤلؤ و مرجان. در یک تقسیم بندی دیگر می توان حیواناتی را که در قرآن آمده است به گروه های زیر تقسیم نمود: حیوانات اهلی و کشاورزی مثل: بقره (گاو ماده) غنم (گوسفند)؛ حیوانات وحشی مثل: ذئب (گرگ)؛ حشرات: مثل نمل (مورچه)؛ پرندگان مثل هدهد؛ حیوانات آبزی مثل: حوت (ماهی). از این حیوانات در ۵٢ سوره و بالغ بر ١۵۴آیه یاد شده، چنانکه برخی سوره ها نیز به نام آنها نام گذاری شده که در این میان سوره بقره بزرگ ترین و سوره فیل کوچک ترین سوره هاست که به نام حیوانات می باشند…
حال بگو با دیدن این نعمت ها،نباید به فکر فرو روى که چگونه خدایت این مخلوقات شگفت با این ویژگى هاى فوق العاده را براى راحتى و امرار معاش تو آفرید و در اختیار تو قرار داد؟ مکرر این هشدار را در قرآن مى خوانیم:” آیا به شتر نظر نمیکنند که چگونه آفریده شده؟!”۵؛ “آیا نگاه نکردند پرندگانی را که بالای سرشان گاه بال های خود را گسترده و گاه جمع می کنند؟ جز خداوند رحمان کسی آنها را بر فراز آسمان نگه نمی دارد چرا که او به هر چیزى بیناست”۶؛” پروردگار تو به زنبور عسل وحی (الهام غریزی) فرستاد که از کوه ها و درختان و داربست هائی که مردم میسازند خانه هائی برگزین! سپس از تمام ثمرات تناول کن، و راههائی را که پروردگارت برای تو تعیین کرده به راحتی بپیما، از درون شکم آن ها نوشیدنی خاصی خارج میشود، به رنگهای مختلف، که در آن شفای مردم است؛ در این امر نشانه روشنی است برای جمعیتی که اهل فکرند”٧؛و نیز:”و در آفرینش چهارپایان، براى شما (درسهاى) عبرتى است از آنچه در درون آنهاست (شیر)،سیراب تان مى کنیم”،” از درون شکم آنها، از میان غذاهاى هضم شده و خون، شیر خالص و گوارابه شما مىنوشانیم”٩…
امروزه هزاران هزار کتاب و فیلم و مستند در مورد گونه هاى مختلف حیوانات،تولید شده و شگفتى هاى حیات آنها را به تصویر کشیده اند و هزاران دانشمند به بررسی گونه هاى مختلف آنها مشغول بوده و هستند حتى بعضى از آنها بیش از بیست سال فقط روى یک گونه مثلاً مورچه به تحقیق و پژوهش پرداخته و عجایب شان را تشریح نموده و مى نمایند و به عجز خود در پى بردن به تمام زوایاى وجود آنها اعتراف نموده اند.آفرینش حیوانات ،پلى به معرفت خالق یکتاست که این مجموعه عظیم جانداران را با شگفتى هاى بى نهایت آفریده و در خدمت انسان قرار داده است تا با تعمیق دانش خود از آنها مستقیم یا غیر مستقیم براى ادامه حیات خویش بهره بردارى کند چنانکه در آزمایشگاه ها با مطالعه روى گونه ها و اجزاى آنها ، داروها و پادزهرها و واکسن هائى براى بیمارى هاى مختلف، تولید و عرضه نموده اند و مى نمایند.این پیام نهایی ،کلام خداست: “خداوند کسى است که چهارپایان را براى شما آفرید تا بعضى را سوار شوید و از بعضى تغذیه کنید و براى شما در آنها منافع بسیارى (جز اینها) است، تا به وسیله آنها به مقصدى که در دل دارید برسید و بر آنها و بر کشتیها سوار مىشوید. او آیاتش را همواره به شما نشان مىدهد، پس کدام یک از آیات خدا را انکار مىکنید؟!”١٠…
———————–
١.البقره/٢٩.
٢.النور/۴۵.
٣.غافر/٧٩.
۴.زخرف/١٢.
۵.غاشیه/١٧.
۶.الملک/١٩.
٧.النحل/۶٨-۶٩.
٨.مؤمنون/٢١-٢٢.
٩.النحل/۶۶.
١٠.غافر/٧٩-٨١؛شعرا/٣٣؛انعام/١۴٢؛زمر/۶،زخرف١١.
