فرید، داماد خانواده بود و مسئولیتى در تشکل هاى صنفى داشت ؛ در جمع فامیلى ما گفت:اکثر مشاغل از نوع خدماتى هستند یعنى خدمتى را به مردم ارائه مى دهند:براى آنها لباس مى دوزند؛تعمیرات انجام مى دهند؛لوازم مورد نیاز را تأمین مى کنند؛در کار مشاوره املاک و اتومبیل و سرمایه گذارى و بهداشت و سلامت و…هستند؛خدمات حمل و نقل و ترابرى و سفرهاى شهرى و بین شهرى و تورها و گردشگرى ارائه مى کنند و هزاران خدمت دیگر که هریک گشایشى در کار مردم است و به نوعى تعاون در زیست شهرى و زندگى اجتماعى است.هریک از این خدمات اگر با نیت الاهى و کمک به همنوعان و بندگان حضرت بارى باشد،عبادت است و اجرى بى شمار دارد: از پیامبر خدا(ص) سؤال شد که محبوب ترین مردم نزد خدا کیست؟ فرمود: “سودمندترین مردم برای مردم”!١؛ و نیز فرمود:”مومنان، بایکدیگر برادرند؛ حوائج یکدیگر را برآورند و با این کارشان خداوند نیز حوائج ایشان را در روز قیامت برآورد”٢.
پدر گفت: یعنى شغل مى تواند عبادت باشد؛ما هر روز با وضو کرکره مغازه را بالا مى بردیم ،گوئى به مسجد رفته و قصد نماز و عبادت مى کردیم. فرید گفت:این کار شما برگرفته از تعالیم دینى بود زیرا پیامبر خدا(ص) فرمود:” رفتن با برادر مسلمان براى انجام حاجت او، محبوب تر است نزد خداوند متعال از اعتکاف دو ماه در مسجدالحرام”٣؛ از امام صادق (ع)نیز روایت شده که فرمود: “کسی که در برآوردن حاجت برادر مسلمانش شتاب و کوشش کند و خداوند به دست او انجام آن حاجت را جاری سازد، برای او خداوند عزّوجلّ (ثواب) یک حج و یک عمره و اعتکاف و روزه دو ماه در مسجدالحرام می نویسد، و اگر کوشش کند ولی انجام آن را خداوند به دست او جاری نسازد،خداوند عزوجل برایش ثواب یک حج و یک عمره می نویسد”۴…بنابراین،مغازه دار و کاسبى که صبح با این نیت از خانه خارج مى شود که در مغازه اش نیاز مردم را براورده کند و خدمتى به آنان بدهد،ثواب عبادت مى برد…
پدر توضیح داد: این نوع نگاه به خدمت کردن به مردم،از یک نگرش اعتقادى بر مى خیزد که مردم را خانواده خدا به حساب آوریم و خدمت به آنها را خدمت به خانواده خدا بشماریم، چنانکه در روایت پیشوایان ما، مردم،”عیال الله” (یعنى خانواده و روزى خواران خدا)نامیده شده اند که از فرید مى خواهم روایت آن را اگر دارد براى ما بخواند. فرید گفت: بله مى خوانم: امام صادق از پیامبر علیهماالسلام نقل نمود که: “خداوند عزّوجلّ فرموده: مردم، عیال و روزی خواران من هستند؛ محبوب ترین ایشان نزد من با لطف ترین آنان است به خلق و کوشاترین آنان در برآوردن حوائج ایشان”۵. این روایت با تغییر مختصرى به این شکل هم نقل شده که : مردم، عیال الله و روزی خواران خداوندند، پس محبوب ترین مردم نزد خداوند کسی است که خانواده خدا را نفع رساند”۶.همانطور که پدر گفت،این نگاه که من دارم در دفترکار یا مغازه ام به خانواده خدا که ولى نعمت من است،خدمت مى کنم،در نگاه افراد به شغل و کار خدماتى شان ، بسیار اثرگذار است…
فرید در ادامه گفت: این نگاه ،از شغل و خدمات شغلى هم فراتر مى رود و همه زندگى را دربر مى گیرد.توصیف امام صادق(ع) از روابط مومنان چنین است: “اشخاص با ایمان در نیکی نمودن شان و رحمت شان و عطوفت شان به یکدیگر مانند یک پیکرند که چون عضوی از آن به درد آید سایر اعضاء با بیداری شب و تب ،او را همراهی می کنند”٧؛و نیز:”مؤمن برادر مؤمن است، چشم اوست، راهنماى اوست، به او خیانت و ستم و تقلب و خلف وعده نمی کند” و “مسلمان برادر مسلمان است؛ چشم او و آینه او و راهنماى اوست، به او خیانت و خدعه و ستم نکند و دروغ نگوید و غیبت او ننماید”٨. این حدیث رسول اکرم (ص)نیزبسیار مشهور است که فرمود: “کسی که صبح کند در حالی که به امور مسلمین اهتمام نداشته باشد، مسلمان نیست؛ و کسی که صدای شخصی را بشنود که ندا می کند: ای مسلمانان (به فریادم برسید)؛ و او را اجابت نکند پس او مسلمان (صحیح و کامل) نیست”٩…
—————————
١. وسائل الشیعه،ج٢،ص۵٢٠.
٢.مستدرک الوسائل،ج٢،ص۴٠۶.
٣.همان،ص۴٠٨.
۴.وسائل الشیعه،ج٢،ص۵٢۴.
۵.همان.
۶.همان،ص۵٢٠.
٧.مستدرک،ج٢،ص۴١٠.
٨.وسائل الشیعه،ج٢،ص٢٢٨.
٩.وسائل،ج٢،ص۵٢٠.
