موضوع خانواده در جهان معاصر را به محمد سپرده بودم که استاد روان شناسى و علوم تربیتى بود .او بحث را از خانواده در غرب شروع کرد:سالهاست که نهاد خانواده در غرب در مسیر فروپاشی قرار گرفته است: سونامی طلاق، فرزندان نامشروع، خیانت و بى بندوبارى جنسی ،آزادى همجنسگرائى، گریز از فرزند دارى و مسئولیت هاى زندگى مشترک، رواج تفکرات فمنیستى،از بین رفتن قبح خیانت به همسر،زیاد شدن نسل فرزندان نامشروع و حرامزاده،هم خانگی (زندگى زیر یک سقف و برقرارى رابطه جنسى بدون هیچ گونه پیوند شرعی، رسمی و تعهد الزام آور)،تشدید خانواده هاى تک سرپرست، رفتارهای جنسی بی قاعده، افول ارزش هاى دینى و معنوى و عوامل دیگر، گریبانگیر آن جوامع شده و روز به روز به تضعیف این نهاد کمک کرده است.این تضعیف،معلول مجموعه اى از علل است از جمله افول و به حاشیه رانده شدن ارزش هاى دینى در جامعه سکولار غرب،تنگناهاى اقتصادى،شیوع تفکرات مفسدانه و مروج فحشاء ،تغییر سبک زندگى بر مبناى آزادى و فرار از هرگونه تعهد به نوعى که تعهد زناشویی دیگر موضوع چندان حائز اهمیت و مقدسی تلقى نشود.بخش بزرگی از نسل جوان غربی به جای داشتن رابطه پایدار، ماجراهای عاشقانه موقتی مختلفی را تجربه می کنند و این مسئله سبب می شود تا نتوانند خود را در یک رابطه ی پایدار و تعهد آور مثل خانواده حفظ کنند…
گفتم:نگرش به نهاد خانواده چگونه باید باشد؟گفت: خانواده موفق،سنگ بناى یک جامعه موفق است.همه عوامل اجتماع باید در تحقق این موفقیت مشارکت کنند.از تسهیل و شکل گیرى یک ازدواج تا تأمین امنیت و الزامات قانونى براى تنظیم یک زندگى سالم در فضاى مهر و محبت.تشکیل خانواده متشکل از یک زوج غیر همجنس ،منطبق بر فطرت و غریزه ثابت و پایدار انسان است و گذشت روزگاران تغییرى در این غریزه و تمایلات ثابت انسانى ایجاد نمى کند.اگر انسان از تشکیل خانواده و زندگی اجتماعی بر اساس همین بنیان (پیوند زن و مرد)که در نهاد و فطرت اوست فاصله بگیرد در واقع از قوانین آفرینش منحرف شده و گرفتار عکس العمل های زیانبار و شدید می شود زیرا رهبانیت بر خلاف اصول فطرت و طبیعت انسان است و نسل را در خطر تهدید قرار مى دهد و مفاسد زیادی به دنبال دارد.فروپاشی اخلاقی، به فروپاشى خانواده که مرکز آموزش و تربیت نسل آینده است،مى انجامد؛لذا سلامت و صلابت اخلاقی این نهاد، نسلی فرزانه و مسالمت جو را تحویل جامعه می دهد و در فقدان این گزاره ها، جامعه در آینده با نسلی پرخاش گر و ستیزه جو روبرو خواهد شد…
گفتم:دین ،چه راه حلى ارائه مى دهد؟ گفت:دین، سرچشمه آرامش و امنیّت را تشکیل زندگی صحیح خانوادگی می شمرد و می فرماید:”یکی از آیات و نشانه های عظمت خدا این است که همسرانی از جنس شما برای شما آفرید تا آرامش خویش را در کنار آنها پیدا کنید، و در میان شما محبّت و دوستی و رحمت قرار داد١”و پیامبر اکرم(ص) فرمود: هیچ بنا و بنیادى در اسلام نزد خدا محبوب تر از تزویج و تشکیل خانواده نیست(ما بُنِیَ بَناءٌ فِی الاسْلامِ احَبُّ الی اللَّه مِنَ التَّزْوِیِج٢). اهمیت این مسأله تا به آن پایه است که در حدیثی از امیر مؤمنان علی علیه السّلام می خوانیم: “بهترین شفاعت آن است که میان دو نفر برای امر ازدواج میانجی گری کنی، تا این امر به سامان برسد٣”. آیات متعدد قرآن بر بناى خانواده بر اساس محبّت و اخلاق انسانی و ضرورت ارتقای دوستی در درون خانه و خانواده۴؛ دستور به نیکی کردن نسبت به اعضای خانواده و نیز همه خویشاوندان در راستای تحکیم این نهاد۵ و ضرورت سلامت خانواده در پرتو قرآن به عنوان نعمتی بزرگ ، تاکید دارد…
از جمله ماموریت هاى خانواده توجه و اهتمام به امر تربیت فرزندان است.امام سجاد علیهالسلام میفرمایند: حق کودک تو بر تو این است که بدانی وجود او از توست و بد و خوب او در این دنیا به تو ارتباط پیدا میکند و باید بدانی که در سرپرستی او مسئولیت داری و مسئول هستی که او را به بهترین وجه تربیت کنی و بر عهده توست که او را به خداوند بزرگ راهنمائی کنی۶. نکته مهم دیگر توجه به مشورت در خانواده است .در قرآن مجید حتّی در مورد باز گرفتن کودک از شیر قبل از فرا رسیدن دو سال کامل ،دستور به مشورت مى دهد:”و اگر آن دو (پدر و مادر)، با رضایت یکدیگر و مشورت بخواهند کودک را (زودتر از دو سال) ازشیر بازگیرند، گناهی بر آنها نیست٧”.این تأکید دلیل بر اهمیت فوق العاده مشورت در مسائل مربوط به نهاد خانواده است…
———————–
١.سوره روم؛ آیه ۲۱.
٢.وسائل الشیعه،ج١۴ص٣٠ح٣
٣.برگزیده تفسیر نمونه ذیل آیه یادشده
۴.سورۀ نساء؛آیۀ۱۲۸، سورۀ بقره؛ آیۀ۲۰۵
۵. سورۀ نساء ؛آیۀ۳۶
۶.مکارمالاخلاق ص٢٣٣
٧.سوره بقره،آیه ٢٣٣
