ثمر و أثر

 
 
ثمر همان میوه است، درخت با ثمر را گرامی می دارند و مواظبت می کنند . درختان بی ثمر و بی بار، هیزم اند برای سوزانده شدن: بسوزند چوب درختان بی بر/ سزا خود همین است مر بی بری را
 انسان هایی که از نخل وجودشان میوه می روید، نزد همگان محترم اند زیرا از ثمر وجودی آنها مردم بهره مند شده و استفاده می کنند.زبان و قلم و هنر و صنعت و اخلاق و منش و دانش و بینش و تلاش آن ها دستگیر همنوعان است و همچون شمع،روشنی بخش محفل و چون طبیب، شفا بخش و چون رفیق شفیق، مشکل گشایند.
پیامبر خدا (ص) فرمود: “بهترین مردم سودمندترین آنهاست برای مردم “و”محبوبترین مردم نزد خداوند کسى است که نفعش به حال مردم بیشتر باشد”١ همچنین” پس از دین و ایمان به خداوند سر آمد تمامى اعمال خردمندانه بشر دوستى و نیکى به همه مردم است ، خواه خوب و درستکار باشند و خواه فاسق و بدکار”.٢امام کاظم(ع) نیز فرمود : “خداوند رادر روى زمین بندگانى است که در انجام حوائج مردم ساعى و کوشا هستند، این بندگان در روز قیامت از سختی ها و دشواری ها در امان خواهند بود”٣.
“اما “اثر”. اثر”، یادگار خیری است ادامه دار که پس از مرگ هر فرد نیز همچنان برای مردم خیر و نیکی می زاید و فایده می رساند.مثل اثرعلمی که  یا امر خیر و مال و وقف و موسسه و بنیاد نیکوکاری و شاگرد و فرزندصالح  که از کسی باقی بماند و همچون صدقه جاریه هم به مردم خیر برساند و هم بطور دائم برای صاحبش ثواب و حسنه بفرستد. مرحبا به درختان بی بر، که اگر میوه ندارند اما حد اقل دارای اثر هستند و پس از مرگشان تبدیل به هیزم می شوند و  با سوختن شان هم محفلی گرم  و غذایی پخته می شود.یعنی اثری نیک دارند!
بنابراین بهترین انسان ها کسانی هستند که تا زنده باشند مردم از “ثمر”شان و چون نباشند از “اثر” شان، بهره می برند.
جا دارد از خود سوال کنیم: “ثمر” وجودی من برای مردم چیست؟ و من چه “اثر”ی از خود به یادگار می گذارم؟
بالاترین “اثر”، هدایت انسان هاست که خداوند می فرماید: من احیی نفساً فکانما احیی الناس جمیعاً هرکس یک نفر را هدایت کند یعنی زندگی معنوی به او ببخشد گوئی همه مردم را زنده ساخته است و پیامبر اکرم هم خطاب به حضرت علی علیهماالسلام فرمود: ” اگر خداوند بوسیله تو یک نفر را هدایت کند برای تو بهتر است از هرچه که خورشید بر آن می تابد”۴. و قله این هدایت هم هدایت انسان ها به سوی حجه الله و خلیفه الله می باشد زیرا اگر دست کسی در دست ولی خدا قرار بگیرد دیگر دنیا و آخرتش به سعادت منتهی می شود.فرازمند ترین “اثر وجودی ما می تواند ساختن انسان های منتظر با تعلیم و تربیت و زبان و قلم واثر علمی و…باشد که به تعبیر قرآن هدایت یک انسان هدایت یک جهان است.۵

 
١- پیامبر اکرم(ص):خیر الناس انفعهم للناس.منتخب میزان الحکمه،حدیث شماره  1200584 و”أحبّ عباد اللَّه إلى اللَّه أنفعهم لعباده”آوینی ،حدیث ٨٧. از جمله بندگان آن کس پیش خدا محبوبتر است که براى بندگان خدا سودمندتر است.

٢-“راءس العقل بعد الدین التودد الى الناس و اصطناع الخیر الى کل بر و فاجر”وسائل الشیعه. ج١۶، ص٢٩۵.

٣.”إنَّ لِلّهِ عِبادا فِی الأرضِ یَسعَونَ فی حَوائجِ النّاسِ هُمُ الآمِنونَ یَومَ القِیامَهِ؛“.کافى : ج ٢ ، ص ١٩٧

۴.”لَأن یَهدِی الله بِکَ رَجُلاً واحِدًا خَیرٌ لَکَ مِمَّا طَلَعَت عَلَیهِ الشَّمس»شرح نهج البلاغه ابن أبی الحدید، ج‏۴، ص١۴.

۵.”..وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا ۚ ،سوره مائده أیه ٣٢.

دین پژوه و پژوهشگر فلسفه