گفت :مى گویند ما دو عالم داریم:عالم تکوین و عالم تشریع.مى شود توضیح دهید منظور از این دو جهان چیست؟گفتم :منظور از عالم تکوین،اموری است که به فاعلیت خدای متعال باز مى گردد همچون مجموعه خلقت و آفرینش آسمان و زمین و دریا و موجودات و گیاهان و نزول باران و ایجاد نعمت ها و…و منظور از عالم تشریع،حوزه فاعلیت انسان است در قالب مجموعه بایدها و نبایدها که به عنوان شریعت از سوى خداوند تعیین و توسط رسولانش تبیین گردیده است. پس عالم تکوین حوزه فعالیت خداوند و عالم تشریع،حوزه فعالیت انسان است.انسان ها بخاطر وجود اختیار با همه نمادهای تکوین فرق دارند.زمین و سیارات و حیوانات و گیاهان اجباراً بر همان نظم و مداری که قرار داده شده اند حرکت مى کنند اما انسانها، بخاطر اختیار،انتخابگرند و به همین خاطر برای اعمال اختیاری خویش در حوزه عالم تشریع،باید پاسخگو باشند که آیا پای بند به دستورات تشریعى بوده اند یا خیر؟ ساعى بوده اند یا خاطى؟صالح بوده اند یا طالح؟متدین بوده اند یا متلوّن؟ متشرع بوده اند یا متخلف؟…
گفت: آیا این دوعالم کاملاً از هم جدا هستند و تأثیر و تأثری در یکدیگر ندارند؟ گفتم: آرى دارند و نکته جالب همینجاست! گفت: چگونه؟ بیشتر توضیح دهید.گفتم:خداوند که خالق تکوین است فرموده اگر مردم در عالم تشریع خوب عمل کنند من نیز در عالم تکوین تغییراتى به نفع آنان ایجاد خواهم نمود مثلاً وفور نعمات و نزول برکات را از آسمان و زمین برایشان بیشتر خواهم نمود( وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ ) و برعکس اگر عصیان کنند معیشت سخت برایشان رقم خواهد خورد و در مواری دچار عذاب آسمانى و زمینى خواهند شد چنانکه برای قوم نوح و عاد و ثمود چنین گردید.در روایات نیز به این تأثیرات متقابل عالم تکوین و تشریع اشاره شده است مثل آنکه در مواردی،خشکسالى را نتیجه فتاوای ناحق قاضیان شمرده است …لذا رفتارهای اختیاری انسانها مى تواند در تکوین اثر گذارد…
گفت:آیا مى توان گرفتاری های بسیار مردمان پس از پیامبر(ص) را نتیجه اعراض آنها از دستورات آن حضرت در مورد جانشینانش و مهجور گذاشتن قرآن و اهل البیت علیهم السلام شمرد؟ گفتم:یقیناً چنین است.اگر به ولایت حضرت امیر علیه السلام تن داده بودند گرفتار مظالم بنى امیه و بنى عباس و صدها حکومت جور نشده و انواع برکات آسمانى و زمینى از آنان دریغ نمى شد.اگر امامان را تنها نگذاشته اسیر تیغ و زهر اشقیا نمى کردند،گرفتار مظالم امثال دوانیقى و متوکل نمى شدند…
گفت: آیا بر همین قاعده است وفور نعمات و نزول برکات فوق العاده آسمانى و زمینى در حکومت امام عصر ارواحنا فداه؟گفتم:دقیقاً.چون در آن هنگام همه مردم بر طریق عبودیت راه مى سپرند(یعبدوننى لا یشرکون بی شیئاً)و از امام معصوم تبعیت مى کنند،چنان دنیا برایشان بهشت مى گردد که نظیرش در تاریخ دیده نشده است.دلها با ایمان،به یکدیگر مهربان، نعمت ها فراوان،اندیشه ها تابان، فقر و جهل گریزان و مشعل امید فروزان خواهد بود.تکوین و تشزیع همپای هم بر مدار رضای الاهى یکصدا و یک جهت خواهند بود و جهان از این وحدت،گلستان خواهد شد…
