امام مهدى(ع)و مناجات

 

 

 
از بس که ‌ر‌ئو‌ف و ‌مهر‌بانی یا ر‌ب/فریادرس پیر و جوانی یا رب/هرگز نشنیده ‌ا‌یم گنه ‌کاری را/از خانه ر‌حمتت برانی یار‌ب/هستیم همیشه از حضورت غافل/اما شده الطاف تو ما را شامل/هرچند که شَرّنا اِلیکَ صاعِد/ دانیم که  خَیرُکَ اِلَینا نازِل!/دنیا ‌و ‌تعلقات دنیا فانی ‌است/لذات همه گذ‌شتنی و زائل/ جز لذت سجده و ‌مناجات مجوى/مگذار در این عرصه حجابى حائل/گر چشم ‌تو در هو‌ا‌ی ‌ا‌شک ‌ا‌فشانی ‌است /از شوق اجابتش نگردى غافل /مِن اَینَ لِیَ ‌ا‌لنَّجا‌ت یا ر‌ب یا ر‌ب/هرگز نشوم به باب دیگر مایل!/شر‌مندۀ ‌لطف ‌بی‌کر‌ا‌نت ‌هستم / نومید نباشد ز عطایت سائل…دعاها و مناجات های مهدوى در مجموعه های گرانسنگى گردآمده است،تنها ٨٨ دعا و مناجات از آن حضرت در “الصحیفه المهدیه”١، ارائه شده است در تسبیح و تحمید و مناجات باخدای متعال،ادعیه اوقات، کشف مهمّات ، دفع هموم و مشکلات و در مجموع دعاهائی نفیس و عرفانى که همانند و نظیرشان را در مجموعه هاى دیگر نمى توان یافت…
 
این مناجات زیباى حضرت در سرداب مطهر را بزرگان ثبت کرده اند:اَللّهُمَّ اِنَّ شیعَتَنا مِنّا خُلِقُوا مِنْ فاضِل طینَتِنا وَ عَجِنُوا بِماءِ وِلایَتِنا اَللّهُمَّ اَغْفِرْ لَهُمْ مِنَ الذُّنُوبِ ما فَعَلُوهُ اِتّکالاً عَلی حُبَّنا وَ وِلائِنا یَوْمَ الْقِیامَهِ وَ لا تُوأخِذْهُمْ بِما اَقْتَرَفُوهُ مِنَ السَّیّاتِ اِکْراماً لَنا وَ لا تُقاصَّهِمْ یَوْمَ الْقِیامَهِ مُقابِلَ اَعْدائِنا فَاِنْ خَفَّفَتْ مَوَازینُهُمُ فَثَقَّلْها بِفاضِلِ حَسَناتِنا٢:” پروردگارا، شیعیان ما از ما هستند؛از زیادی گِلِ ما خلق شده‌اند و به آب ولایت ما، عجین گشته‌‌اند؛خدایا آنها را بیامرز و گناهانشان را عفو فرما.پروردگارا، آنها را روز قیامت در مقابل چشم دشمنان ما مؤاخذه مفرما؛چنانچه میزان گناهان شان بیشتر و حسناتشان کم است از اعمال من بردار و به حسنات آنها بیفزای”.از دیگر یادگارهای بسیار گرانسنگ آن حضرت،دعای افتتاح است که این گونه شروع مى شود: اللَّهُمَّ إِنِّی أَفْتَتِحُ الثَّنَاءَ بِحَمْدِکَ وَ أَنْتَ مُسَدِّدٌ لِلصَّوَابِ بِمَنِّکَ وَ أَیْقَنْتُ أَنَّکَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ فِی مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَهِ٣… و با این فرازهابه پایان مى رسد:”پروردگارا! ما را در برابر این همه، یاری فرما با گشایشی که از جانب خویش  زود برسانی، و تنگى و رنجى که برطرف نمائى، و پیروزی با عزّت را برایمان قرار دهی، و سلطنت حقی که آشکارش فرمایی، و به رحمتی که از سویت ما را فرا گیرد، و به سلامتی و صلحى کامل که از جانبت ما را بپوشاند، ای مهربان ترین مهربانان”.
 
از نیایش مشهور امام مهدى(ع)این فقره است که بهترین خواسته ها را برای افراد جامعه آرزو کرده اند: اللَّهُمَّ ارْزُقْنَا تَوْفِیقَ الطَّاعَهِ وَ بُعْدَ الْمَعْصِیَهِ وَ صِدْقَ النِّیَّهِ وَ عِرْفَانَ الْحُرْمَهِ وَ أَکْرِمْنَا بِالهُدَى وَ الاسْتِقَامَهِ وَ سَدِّدْ أَلْسِنَتَنَا بِالصَّوَابِ وَ الْحِکْمَهِ وَ امْلَأْ قُلُوبَنَا بِالْعِلْمِ وَ الْمَعْرِفَهِ وَ طَهِّرْ بُطُونَنَا مِنَ الْحَرَامِ وَ الشُّبْهَهِ وَ اکْفُفْ أَیْدِیَنَا عَنِ الظُّلْمِ وَ السِّرْقَهِ وَ اغْضُضْ أَبْصَارَنَا عَنِ الْفُجُورِ وَ الْخِیَانَهِ وَ اسْدُدْ أَسْمَاعَنَا عَنِ اللَّغْوِ وَ الْغِیبَهِ وَ تَفَضَّلْ عَلَى عُلَمَائِنَا بِالزُّهْدِ وَ النَّصِیحَهِ وَ عَلَى الْمُتَعَلِّمِینَ بِالْجُهْدِ وَ الرَّغْبَهِ وَ عَلَى الْمُسْتَمِعِینَ بِالاتِّبَاعِ وَ الْمَوْعِظَهِ وَ عَلَى مَرْضَى الْمُسْلِمِینَ بِالشِّفَاءِ وَ الرَّاحَهِ وَ عَلَى مَوْتَاهُمْ بِالرَّأْفَهِ وَ الرَّحْمَهِ،وَ عَلَى مَشَایِخِنَا بِالْوَقَارِ وَ السَّکِینَهِ وَ عَلَى الشَّبَابِ بِالْإِنَابَهِ وَ التَّوْبَهِ وَ عَلَى النِّسَاءِ بِالْحَیَاءِ وَ الْعِفَّهِ وَ عَلَى الْأَغْنِیَاءِ بِالتَّوَاضُعِ وَ السَّعَهِ وَ عَلَى الْفُقَرَاءِ بِالصَّبْرِ وَ الْقَنَاعَهِ وَ عَلَى الْغُزَاهِ بِالنَّصْرِ وَ الْغَلَبَهِ وَ عَلَى الْأُسَرَاءِ بِالْخَلاصِ وَ الرَّاحَهِ وَ عَلَى الْأُمَرَاءِ بِالْعَدْلِ وَ الشَّفَقَهِ وَ عَلَى الرَّعِیَّهِ بِالْإِنْصَافِ وَ حُسْنِ السِّیرَهِ وَ بَارِکْ لِلْحُجَّاجِ وَ الزُّوَّارِ فِی الزَّادِ وَ النَّفَقَهِ وَ اقْضِ مَا أَوْجَبْتَ عَلَیْهِمْ مِنَ الْحَجِّ وَ الْعُمْرَهِ بِفَضْلِکَ وَ رَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ۴.
 
این مناجات هم از آن امام همام است:اِلهى بِحَقِّ مَنْ ناجاکَ وَبِحَقِّ مَنْ دَعاکَ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَفَضَّلْ عَلى فُقَراَّءِ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ باِلْغَناَّءِ وَالثَّرْوَهِ وَعَلى مَرْضَى الْمُؤْمِنینَ والْمُؤْمِناتِ بِالشِّفاَّءِ وَالصِّحَهِ وَعَلى اَحْیاَّءِ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ بِاللُّطْفِ وَالْکَرامَهِ  وَعَلى اَمْواتُ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ بِالْمَغْفِرَهِ وَالرَّحْمَهِ وَعَلى غُرَباَّءِ الْمُؤْمِنینَ وَالْمُؤْمِناتِ بِالرَّدِّ اِلى اَوْطانِهِمْ سالِمینَ غانِمینَ  بِمُحَمَّدٍ وَآلِهِ اَجْمَعینَ۵.دیگر، دعایی از امام عصر ارواحنا فداه است که آن حضرت، این دعا را به مردی زندانی تعلیم فرمود و او پس از خواندن این دعا، از اسارت رهائى یافت.اما این دعا فراتر از گشایش فقط برای یک مورد خاص است و برای فرج و گشایش کلى جهان با ظهور صاحب الزمان سلام الله علیه،باید خوانده شود.منتظر در شرایط بسیار دشوار غیبت که بلاهای بزرگ او را فراگرفته و کینه های پنهان دشمنان آشکار شده و پرده های حیا فرو افتاده و امیدها به ناامیدى تبدیل گشته و گستره زمین بر انسان تنگ شده و آسمان از بارش رحمت، سترون گشته،فقط خدا را یاور خویش مى بیند و به او پناه مى آورد و به او شکوه مى برد و از او کمک مى طلبد و از او مى خواهد بحق منزلت عظیم آل الله که خدا در قرآن شناسانده است ( اولى الامرند و اطاعت از اوامر ایشان واجب )در کار جهان گشایشى نزدیک رقم زند همچون یک چشم بر هم زدن!:
 
“اللَّهُمَّ عَظُمَ الْبَلَاءُ وَ بَرِحَ الْخَفَاءُ وَ انْکَشَفَ الْغِطَاءُ وَ انْقَطَعَ الرَّجَاءُ وَ ضَاقَتِ الْأَرْضُ وَ مُنِعَتِ السَّمَاءُ وَ أَنْتَ الْمُسْتَعَانُ وَ إِلَیْکَ الْمُشْتَکَى وَ عَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِی الشِّدَّهِ وَ الرَّخَاءِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدِ أُولِی الْأَمْرِ الَّذِینَ فَرَضْتَ عَلَیْنَا طَاعَتَهُمْ وَ عَرَّفْتَنَا بِذَلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنَّا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عَاجِلًا قَرِیباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ أَوْ هُوَ أَقْرَبُ یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ یَا عَلِیُّ یَا مُحَمَّدُ اکْفِیَانِی فَإِنَّکُمَا کَافِیَایَ وَ انْصُرَانِی فَإِنَّکُمَا نَاصِرَایَ یَا مَوْلَانَا یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ الْأَمَانَ الْأَمَانَ الْأَمَانَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی أَدْرِکْنِی السَّاعَهَ السَّاعَهَ السَّاعَهَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ بِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِین”‏۶.
 
نیایش مشهور دیگری در باب معرفت است که فرازی از آن چنین است: أَللّهمَّ عرِّفْنِی نَفْسَکَ، فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ رَسُولَکَ، أَللّهمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ، أَللّهمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی، أَللّهمَّ لاَ تُمِتْنِی مِیتَهً جَاهِلِیَّهً، وَلاَ تُزِغْ قَلْبِی بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنِی، أَللّهمَّ فَکَمَا هَدَیْتَنِی لِوَلاَیَهِ مَنْ فَرَضْتَ عَلَیَّ طَاعَتَهُ مِنْ وُلاَهَ أَمْرِکَ بَعْدَ رَسُولِکَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَآلِهِ حَتَّىٰ وَالَیْتُ وُلاَهَ أَمْرِکَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیَّ ٱبْنَ أَبِی طَالِبٍ وَالْحَسَنَ وَالْحُسَیْنَ وَعَلِیّاً وَمُحَمَّداً وَجَعْفَراً وَمُوسَىٰ وَعَلِیّاً وَمُحَمَّداً وَعَلِیّاً وَالْحَسَنَ وَالْحُجَّهَ الْقَائِمَ الْمَهْدِیَّ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ.أَللّهمَّ فَثَبَّتْنِی عَلَىٰ دِینِکَ وَٱسْتَعْمِلْنِی بِطَاعَتِکَ، وَلَیِّنْ قَلْبِی لِوَلِیِّ أَمْرِکَ، وَعَافِنِی مِمَّا ٱمْتَحَنْتَ بِهِ خَلْقَکَ، وَثَبِّتْنِی عَلَىٰ طَاعَهِ وَلِیِّ أَمْرِکَ ٱلَّذِی سَتَرْتَهُ عَنْ خَلْقِکَ، وَبِإِذْنِکَ غَابَ عَنْ بَرِیَّتِکَ، وَأَمْرَکَ یَنْتَظِرُ وَأَنْتَ الْعَالِمُ غَیْرُ الْمُعَلَّمِ بِالْوَقْتِ ٱلَّذِی فِیهِ صَلاَحُ أَمْرِ وَلِیِّکَ فِی ٱلإِذْنِ لَهُ بِإِظْهَارِ أَمْرِهِ وَکَشْفِ سِتْرِهِ، فَصَبِّرْنِی عَلَىٰ ذَلِکَ حَتَّىٰ لاَ أُحِبَّ تَعْجِیلَ مَا أَخَّرْتَ وَلاَ تَأْخِیرَ مَا عَجَّلْتَ، وَلاَ کَشْفَ مَا سَتَرْتَ، وَلاَ الْبَحْثَ عَمَا کَتَمْتَ، وَلاَ أُنَازِعَکَ فِی تَدْبِیرِکَ وَلاَ أَقُولُ لِمَ وَکَیْفَ؟ وَمَا بَالُ وَلِیِّ ٱلأَمْرِ لاَ یَظْهَرُ؟ وَقَدِ ٱمْتَلأَتِ ٱلأَرْضُ مِنَ الْجَوْرِ؟ وَأُفَوِّضُ أُمُورِی کُلِّهَا إِلَیْکَ٧… دعاها و مناجات های امام را در کتاب نامبرده و دیگر کتبى که ادعیه امام را گردآورده اند، بخوانید تا کامتان با ادعیه و مناجات هاى مهدوی شیرین شود.  
 
 —————
١. موحد ابطحى ،الصحیفه المهدیه،قم.موسسه الامام المهدى(ع).    ٢.بحارالانوار٣٠٢/۵٣.    ٣.مفاتیح الجنان،دعای شب های ماه رمضان.  ۴.کفعمى،مصباح/٢٨٠.    ۵.مصباح/٣٠۶.     ۶.مصباح/١٧۶.     ٧.کمال الدین۵١٢/٢.

 

 
دین پژوه و پژوهشگر فلسفه