به گزارش قرآن، ایّوب (ع)از سلسله پیامبران ابراهیمی و در ردیف داوود، سلیمان ، یوسف ، موسى و هارون و از نیکوکاران بود١. او الگوی صبر و استقامت در بلایا و بیمارى ها بوده و خداوند او را به سه صفت مهم عبودیت ، صبر و استقامت ، و بازگشت پیاپی به سوی خدا وصف کردهاست(اِنّا وجَدنهُ صابِرًا نِعمَ العَبدُ اِنَّهُ اَوّاب١). ایوب(ع) از زمره رسولانى است که قرآن از وحی به آنان به طور ویژه سخن گفته٣ و پیامبر(ص)نیز ماموریت یافت از هدایت هاشان پیروى نماید۴.نامش چهاربار در قرآن یاد شده و صبر و بردباری او در مقابل بلایا شهرت بسیار دارد و در آزمون صبر و پایدارى بر مصائبى چون داغ فرزندان ، ناراحتی های جسمانی و بیمارى هاى طولانى و دردآور، سربلند بیرون آمد و ذره اى زبان به شکایت نزد خلق نگشود۵ و به نقش شیطان در این ابتلائات، اشاره نمود آنجا که گفت: شیطان مرا به عذاب مبتلا نمود۶.صبر ستودنى “رحمه”،همسر ایوب نیز ستودنى است که در همه این مصائب همراه او بود و به او رسیدگى مى کرد و او را تنها نمى گذاشت…
بر اساس بعضى روایات ایوب از نعمت و ثروت زیادى بهره مند بود و بسیار عبادت و شکر گذارى مى نمود.شیطان به خدا گفت این عبادت و شکر به خاطر فرزندان،نعمت ها و سلامتى است،اگر او در فقر و بیمارى افتد این چنین شاکر نخواهد بود. خداوند براى آنکه اخلاص ایوب را نشان دهد او را مبتلا به بلایا و فقدان مال و ترک فرزندان و بیمارى سخت و طولانى نمود و مال و فرزندان و سلامتی را از او ستاند و با وجود همه این بلایا، از بردبارى و شکرگزاری ایوب چیزى کاسته نشد و در همه مراحل از آزمون الهی،سربلند بیرون آمد و پوزه شیطان به خاک مالیده شد٧.ضمناً به فرموده امام صادق(ع) در زندگى ایوب، درسى است براى مردم که اگر به این بلایا دچار شدند،صبر پیشه کنند چنانکه اولیاى الاهى همچون ایوب هم به این بلایا دچار گشتند و با صبر و شکر،پیروز بیرون آمدند٨. پاداش صبر او اجابت دعاهایش بود:”دعاى او را اجابت نمودیم و سختى را از او برداشتیم(فَاستَجَبنا لَهُ فَکَشَفنا مابِهِ مِن ضُرّ٩). خداوند به او دستور داد “پایش را بر زمین بکوبد تا چشمه آبی خنک بجوشد که هم برای شست و شوی تنش مفید و هم برای نوشیدن گوارا باشد١٠”. مکان چشمه را در سرزمین بیت المقدس ، سه میلی شهر « نوی » حد فاصل دمشق و طبریه در نواحی جولان دانستهاند١١…
پس از آن، خداوند همه بیماری هایش را شفا داد، آنگاه فرزندانی که مرده یا بر اثر بیماری طولانی ایوب او را رها کرده بودند١٢به گردش جمع شدند و چنان پیش از بیمارى “همه خانواده و اهل بیت و فرزندان ترک کرده را به او رساندیم ١٣”.قرآن کریم هدف از بازگشت این مواهب را،نزول رحمت الهی بر او و یادآوری به عابدان و خردورزان می شمرد:(رَحمَهً مِن عِندِنا و ذِکری لِلعابِدین١۴)و(رَحمَهً مِنّا وذِکری لاِولِی الاَلباب١۵)…کتاب مقدس فعلى(مجموعه عهد عتیق )نیز در سِفْر ایوب به تفصیل سرگذشت ایوب را آورده ١۶؛ امّا به نبوت وی اشارهای نکرده است. در این کتاب نسبت هاى ناروائى به پیامبران حق داده که انسان شرم مى کند آنها را بیان کند مانند اینکه گناهان ایوب(ع) بود که موجب بیمارى این پیامبر خدا شد و نسبت دادن زنا به پیامبر خدا داوود(ع)و نامشروع بودن تولد پیامبر خدا سلیمان(ع) و کشتى گرفتن یعقوب با خدا وشراب نوشی بعضى پیامبران و … که نشان از تحریف این کتب آسمانى دارد و جداگانه باید به آن پرداخت…
ایوب پیامبر در سرزمین شام در محلى به نام بَثنَه در میان بنى اسرائیل مى زیست که به انحراف گرائیده بودند و او مردم آن سرزمین را به خدای یکتا فرا مى خواند اما جز اندکى دعوتش را ننیوشیدند. او بر اثر کشاورزى و دامدارى از تمکن بالایی برخوردار بود اما همه تلاشهایش براساس عدالت بود: حقوق الهی و حقوق مردم را ادا میکرد و همواره نعمت های الهی را شکر مینمود و هرگز امور مادی او را از عبادت الهی باز نداشت، اگر در انجام دو کار ناگزیر می شد، آن را که برای بدنش دشوارتر و خشنتر بود برمیگزید، و همواره در کنار سفرهاش یتیمان حاضر بودند و به مستمندان رسیدگی میکرد و آن چه از وظایف و مسؤولیت های دینی و انسانی بود، همه را به گونه شایسته انجام میداد و دمى از دعا باز نمى ایستاد و همین دعاها بود که نهایتاً موجب بهبودى و رهائى اش از بیمارى ها و بلایا و مصائب گردید: “و ایوب را یاد کن هنگامى که پروردگارش را ندا داد که به من آسیب رسیده است و تویى مهربان ترین مهربانان ؛پس دعاى او را اجابت نمودیم و آسیب وارده بر او را برطرف کردیم و کسان او و نظیرشان را همراه با آنان مجددا به وى عطا کردیم تا رحمتى از جانب ما و عبرتى براى عبادت کنندگان باشد(وَ أَیُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ أَنِّی مَسَّنِیَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ * فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَکَشَفْنَا مَا بِهِ مِنْ ضُرٍّ وَآتَیْنَاهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَهً مِنْ عِنْدِنَا وَذِکْرَىٰ لِلْعَابِدِینَ)١٧…
————————
١.انعام/٨۴. ٢. ص/۴۴. ٣.نساء/١۶٣. ۴.انعام/٩٠. ۵.انبیاء/٨٣و٨۴؛ص/۴١و۴۴. ۶.ص/۴١. ٧.علل الشرایع، ج۱، ص۹۵.خصال،،ص٣٩٩. ٨.الخصال، ص۳۹۹-۴٠٠. ٩.انبیاء/۸۴. ١٠.ص/۴٢. ١١.مروج الذهب،ج١،ص۴۵؛. ١٢.المیزان، ج۱۷، ص۲۱۰. ١٣.انبیاء/۸۴؛ ص/۴۳؛ تفسیر قمی، ج۲، ص۲۴۳. ١۴.انبیاء/سوره۲۱، آیه۸۴. ١۵.ص/۴۳. ١۶.عهد عتیق،سفر ایوب،باب۵و١٢. ١٧.انبیاء/٨٣و٨۴.
