سوال از آیه”و روزى که از هرأُمّتى،گروهى را محشور کنیم(و یوم نحشر من کلّ امه فوجا)١ را به نزد امام صادق(ع) بردند و از ایشان در مورد این آیه، پرسیدند. حضرت فرمود: مردم (عامه) درباره آن چه می گویند؟ به ایشان عرض شد که می گویند درباره قیامت است. حضرت فرمودند: “آیا در روز قیامت از هر گروهی، دسته ای برانگیخته و بقیه وانهاده می شوند؟! نه چنین نیست… این آیه مربوط به رجعت است و این آیه در موضوع قیامت است :” و روزى که همه آنها را محشور نمائیم و احدى از آنها را ترک نخواهیم نمود”(و حشرناهم فلم نغادر منهم احدا)٢ زیرا در قیامت همه محشور مى شوند نه از هر گروهى ،دسته اى”٣.علامه مجلسی(ره) بیش از دویست روایت در باب رجعت نقل می کند و پس از نقل همه آنها می گوید:برای کسانی که به گفته های ائمه اطهار(ع) ایمان دارند، جای شک و تردید باقی نمی ماند که مسئله رجعت حق است؛ چرا که روایات رسیده از ایشان در این موضوع در حد تواتر است و نزدیک به دویست روایت به آن تصریح دارند.این روایات را بیش از چهل تن از بزرگان علما و محدثان در بیش از پنجاه کتاب معتبر نقل کرده اند۴؛ همچون: شیخ صدوق، کلینی، شیخ طوسی، علم الهدی، نجاشی، کشی، عیاشی، قمی، شیخ مفید، کراجکی، نعمانی، صفار، ابن قولویه، ابن طاووس، طبرسی، ابن شهر آشوب، راوندی و…
مأمون، خلیفه عباسی از امام رضا(ع) پرسید: نظر شما درباره رجعت چیست؟ فرمودند:”رجعت حق است و در امت های پیشین هم موضوع سابقه داشته و در قرآن هم ذکر شده است. پیامبر اکرم(ص) هم فرمودند: هر آنچه در امت های پیشین واقع شده در این امت هم اتفاق می افتد… و نیز فرموده: هنگام ظهور مهدی، عیسی از آسمان فرود می آید و به وی اقتدا می کنند و باز فرموده: اسلام غریب بود و بار دیگر به غربت بازمی گردد و خوشا به حال غریبان. پرسیدند: پس از آن چه می شود؟ حضرت پاسخ می دهند: حق به اهلش بازمی گردد۵ …
آرزوى حضور در دوران رجعت،به طور مکرر در ادعیه و زیارات آمده و مومنان با خواندن آنها، از خدا تقاضاى رجعت در دوران اقتدار ظاهرى ائمه (ع) را تکرار نموده و مى نمایند.مثلاً در زیارت «جامعه کبیره» که از معتبرترین زیارات موجود و به نقل از امام هادى(ع)می باشد، عرضه می دارند:”خداوند مرا از کسانی قرار دهد که در گروه شما محشور می شود و با شما رجعت می کند و در دولت شما به سامان می رسد و در سلامت و عافیت شما مشرف می گردد و فردا چشمانش به دیدن شما روشن می شود”(و اجعلنی ممّن… یحشر فی زمرتکم و یَکِرُّ فی رجعتکم و یملّک فی دولتکم و یشرّف فی عافیتکم و یمکّن فی أیّامکم و تقرّعینه غدا برؤیتکم)۶؛ و نیز در همین زیارت مى خوانند«من به هم آنچه شما به آن مومن هستید ایمان دارم … به شما معترف و به بازگشت شما معتقد هستم و رجعت شما را تصدیق می نمایم و در انتظار فرمان و دولت شما به سر می برم”٧…
همچنین آرزوى رجعت در این زیارات نیز آمده است: در زیارت وارث می خوانیم :”خدا و ملائکه و انبیاء و رسولان را گواه می گیرم که به شما مومن هستم و به بازگشت شما یقین دارم”(و اشهد الله …و بایابکم موقن)٨. در زیارتنامه دیگری عرضه مى داریم:”من از جمله کسانی هستم که قائل به فضل شما و اقرار کننده به رجعت شما هستم و (در این مورد) منکر قدرت خدا نبوده و جز آنکه می خواهد، اعتقادی نداریم”٩. در زیارت اربعین نیز اینگونه باورمان به رجعت را مطرح مى کنیم:”گواهی ده که من نسبت به شما مؤمنم و به بازگشت تان یقین دارم به واسطه دستورهای دینم و پایان کارهایم، و دل در برابر دل شما تسلیم است”١٠.در زیارت عسکریین علیهماالسلام نیز می خوانیم : “در حالی که به بازگشت شما اعتقاد دارم و دولت شما را تصدیق می کنم و چشم به راه امر شمایم و به مقام و منزلت شما اعتراف می کنیم”١١…
——————–
١.نمل/٨٣.
٢.کهف/۴٧.
٣.بحارالانوار،ج۵١،ص٢٧.
۴.ر.ک: بحارالانوار، ج۵٣، ص١٢٢.
۵.همان، ص۵٩،ح ۴۵.
۶و٧. من لایحضره الفقیه،ج٢،ص۶٠٩.
٨.مفاتیح الجنان،زیارت وارث.
٩.بحارالانوار،ج١٠٠،ص١٨٩.
١٠. همان، ج١٠١،ص٢٠٠.
١١.همان، ج٢٢،ص٢٠٢.
